Mówiąc najprościej wieża ciśnień to urządzenie, którego głównym zadaniem jest zapewnienie stałego ciśnienia w wodociągu dostarczającym wodę w określone miejsca. W kolejnictwie wieże ciśnień dostarczały wodę do żurawi wodnych, z których ta przelewana była do skrzyni wodnej lub tendra parowozu. Wieże ciśnień budowano na stacjach węzłowych o dużym ruchu kolejowym zwłaszcza takich, w których: parowozy wyjeżdżały z lokomotywowni (takowa stoi do dziś w Racławicach), często przestawiano (przetaczano) wagony, ładowano duże ładunki towarów, konieczne było uzupełnienie wody przed odjazdem w dłuższą trasę. Wieże wznoszono blisko rzeki co ułatwiało pobór wody. Takie konstrukcje powstały pod koniec XIX wieku między innymi w Nysie, Głubczycach czy Kłodzku. W Racławicach Śląskich z racji, iż miejscowość ta nosiła rangę ważnego węzła kolejowego w 1905 roku także powstała wieża ciśnień o konstrukcji bardzo zbliżonej do wspomnianych wcześniej wież. Co charakterystyczne jest dla Racławickiego obiektu to fakt, że ten został wybudowany w odległości około kilometra od rzeki, z której czerpana była woda, a pod samą miejscowością biegną kilometry rur. W żadnym innym węźle kolejowym w promieniu dobrych kilkuset kilometrów prawdopodobnie nie powstał tak rozbudowany system pomp doprowadzających wodę na teren dworca.

W latach 1903-1905 miejscowość Racławice przypominała wielki plac budowy. Po wielkiej powodzi nie tylko odbudowywano zalane mieszkania, ale także usuwano ogromne zniszczenia na kolei. Najwięcej pracy wymagało wzniesienie nowego mostu nad rzeką Osobłogą (stary kamienny most łukowy zawalił się pod naporem wody w 1903 roku). W tym samym czasie niżej, czyli przy korycie rzeki rozpoczęła się budowa systemu pomp, których zadaniem miało być doprowadzenie wody do wieży ciśnień wznoszonej na terenie dworca. Różnica poziomów była bardzo duża, ponieważ licząc od koryta rzeki do fundamentu wieży należało pokonać wysokość około 20-25 metrów. Przy samej rzece (od strony północnej) wybudowano studnie. Było ich przypuszczalnie 7. Zachowały się do dziś, ale ich obecny stan pozostawia wiele do życzenia. Wytrawny poszukiwacz nadal dostrzeże wewnątrz nich rury. Studnie rozlokowano od rzeki do ulicy Ogrodowej tuż przy skarpie kolejowej na długości 150 metrów. Na ulicy Ogrodowej wybudowano pompownię, w której znajdowała się maszyna parowa ułatwiająca transport wody do samej wieży. Także pompownia znajdowała się w bezpośrednim sąsiedztwie skarpy kolejowej. Kubatura tej pompowni, czyli powierzchnia pomieszczenia pomnożona przez wysokość wynosi 450m3.